آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

85

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

بخش دوم منابع تاريخ سياسى و مدنى عهد ساسانيان 1 - مآخذ ايرانى معاصر ساسانيان . ادبيات پهلوى نخست بايد دانست كه مقدارى كتيبه موجود است ، كه بعضى از آنها را كاملا نمىتوان خواند و بطور دقت نمىتوان بر اجزاء آن‌ها اطلاع حاصل كرد . مفصلترين كتيبه‌هاى عهد ساسانى يكى نقوش پايكولى واقع در كردستان شمال قصر شيرين و ديگرى كتيبه‌ايست ، كه در نقش رستم بر ديوار شرقى بناى مشهور به « كعبه زردشت » منقور است . كتيبه اول را ، كه به دو زبان رسمى آن عهد يعنى پهلوى اشكانى و پهلوى ساسانى نوشته شده ، در روى هر چهار ضلع يك برج مربعى رسم كرده‌اند . پيكر برجسته نرسى پادشاه ساسانى در هر چهار طرف برج مرتسم بوده ، اما برج خراب شده و جز قاعدهء آن برجاى نيست . بيشتر سنگهايى ، كه داراى خطوط بوده ، از بين رفته و باقيمانده آنها در اراضى اطراف پراكنده گشته است . ترجمه بسيار ناقص از بعضى قطعات اين كتيبه در 1868 بوسيله توماس در مجله انجمن پادشاهى آسيايى انتشار يافت و مأخذ آن رونويسى بود ، كه سابقا راولنسن نموده بود . بعد از آنكه آندراس توجه فضلا را بكتيبهء پايكولى جلب كرد ، هرتسفلد در 1911 بديدار آن شتافت و در 1913 مجددا به آن نواحى مسافرت كرد و عكس‌ها و قالب‌گيرىهايى از قطعات موجودهء سنگ برداشت . در 1914 مقدمه شرحى